Hoe we kunnen samenleven

Sociale wetenschap

Studie & Strategie

Richting vinden in beleid op basis van verdieping in de context en de materie. Vanuit deze ambitie zette ik mijn werkzaamheden voort in een eigen onderneming. Criminaliteit, veiligheid, sociale orde, polarisatie en maatschappelijke veerkracht zijn daarin de kernthema’s, altijd vanuit een sociaal en wetenschappelijk perspectief.

Onderzoeken wat mogelijk is in een complexe samenleving.

boeken in boekenkast

Actueel

Laatst bijgewerkt 17 maart 2026

Boek

Nieuw boek!

Onlangs verscheen de vertaling van Het nieuwe Westen bij Cambridge Scholars. Ik voegde van De neo-tribale revolte hoofdstuk 2 toe: Tribal Sentiments. Het versterkt het idee dat beide boeken een tweeluik vormen, waarmee ik vat heb willen krijgen op de ontluisterende toestand in de wereld.

book identity politics and polarization

Over de deugden

Beatrice de Graaf en Rik Peels schreven in NRC een serie over de deugden en wat we daarvan kunnen leren. Ik schreef een reactie, die in sterk verkorte vorm werd gepubliceerd op de opiniepagina. Hierbij de gehele reactie: NRC publicatie.

Na de ontzuiling, de ontwikkeling van de moraal na de jaren zestig

Afgerond, volgend jaar weer

Vu-cursus van Hovo (Hoger onderwijs voor ouderen, maar iedereen kan meedoen). Met de ontzuiling verdwenen de grote verhalen. Maar wat kwam ervoor in de plaats? Ga mee op een sociologische tijdreis vanaf de jaren zestig tot nu. Ik verheug me al weer op volgend jaar, zes x twee uur college over mijn werk, waarschijnlijk vanaf maandag 1 februari 2027 van 11-13 uur. Hou de website in de gaten: HOVO Amsterdam – Vrije Universiteit Amsterdam

Waar het over gaat: ‘De jaren zestig vormden een onstuimige periode. De levensbeschouwingen van toen maakten plaats voor … ja, waarvoor eigenlijk? De ontzuiling is nog steeds een veelgehoorde verklaring voor de problemen van vandaag. Maar sinds de jaren zestig zijn er ook andere grote veranderingen, zoals de digitalisering (internet en sociale media!) en de verandering van de bevolking (migratie!). Veranderingen met grote consequenties, waar moeilijk vat op te krijgen is. De cursus gaat over de secularisering; migratie, identiteitspolitiek en polarisatie; criminaliteit en veiligheid; internet, netwerken en complexiteit; en over de rechtsstaat, wederkerigheid en neosociale verbanden. Kortom, het gaat over hoe we samenleven, hoe dat zo gekomen is en hoe het (misschien) beter kan.’

Advies Raad voor Cultuur

De Raad voor Cultuur startte een adviestraject over de artistieke vrijheid. Aanleiding zijn signalen uit de kunstsector dat de veiligheid en artistieke vrijheid soms onder druk staan. De raad heeft hiertoe een adviescommissie ingesteld – ik was daar lid van. Het heeft geleid tot een advies: Maken (z)onder druk.

uitleg video overlay

Community

Pip-community

Pip staat voor Perspectieven in polarisatie – het is een netwerk voor professioneel betrokkenen bij polarisatievraagstukken. Dat zijn inmiddels ruim 500 professionals bij de politie en maatschappelijke organisaties, rijks- en gemeenteambtenaren en onderzoekers bij onderzoeksbureaus en universiteiten. Het netwerk wordt vanuit de Vu gecoördineerd en richt zich op kennisontwikkeling en kennisdeling. Volg op LinkedIn.

dia PIP community

Boek

De neo-tribale revolte

Vier jaar hard aan gewerkt, nu verschenen: De neo-tribale revolte. Over vijandschap en solidariteit in een nieuw tijdperk. Voor twee tientjes in de boekhandel. Uit de opening:

‘Tijdens het schrijven denderde de wereldgeschiedenis over ons heen. De machtsgreep in de Verenigde Staten, het ziedende geweld van Israël, de territoriale oorlog in Oekraïne, het rechts-extremisme in Europa, de desastreuze gevolgen van de klimaatcrisis en de botte ontkenning daarvan, de afbraak van de democratie in tal van landen. Steeds waren aanpassingen in de tekst nodig, maar het basisidee bleef overeind: we zijn getuige van een tribale wending in de sociale verhoudingen.

Er ontstaan nieuwe vormen van stammenstrijd, juist in een digitale wereld. Internet en vooral de sociale media faciliteren oude én nieuwe netwerkverbanden, zelf verkozen of vanaf de geboorte, vluchtig én solide, rond harde overtuigingen en nieuwe thema’s. Kenmerkend is dat ze groeien in oppositie tot elkaar. Ik zie dat als een riskante ontwikkeling, omdat zij vijanddenken legitimeert. Het tekent het ambivalente verlangen naar gemeenschap in een ontketende wereld.’ Zie persbericht.

boek de neo-tribale revolte

Voor de Volkskrant werd ik geïnterviewd door Daphne van Paassen, zie Volkskrant artikel. Lees het interview hier zonder betaalmuur.

Zie ook in Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken: Voor interview met Pien-Hein Peeters.

Voor een video-gesprek over de Neo-tribale revolte met Jelle van Baardewijk voor de De nieuwe Wereld:

Podcast

Polder in de fik

Podcast BNR
Met Vu-collega Yarin Eski maakte ik tien afleveringen van de podcast Polder in de fik: vier over veiligheid, zes over angst. Hij is van BNR en is opnieuw geproduceerd door Mirthe van der Drift. Bang en boos, angst en woede – onze samenleving staat er bol van. In zes afleveringen onderzoeken hoe deze emoties een rol spelen rond migratie, het klimaat, de overheid (‘het systeem’), artificiële intelligentie en de strijd rond woke / anti-woke. De eerste aflevering gaat over wat angst is en hoe die een rol speelt in de geschiedenis.

Polder in de fik | BNR Nieuwsradio

Podcast

Andere podcasts

Podcast: Polder, polarisatie en politiek. Over lokale politiek in gepolariseerde tijden.

De Ongelooflijke Podcast – Beluister #62 – Het seculiere experiment van het Westen met Hans Boutellier en Stefan Paas | Podcasts | NPO Radio 1

Podcast Hans Boutellier – Op Zoek Naar het Nieuwe Verhaal

Improvisatie! Buiten de muziek… – Tussen de Noten – VPRO

Hans Boutellier

Hans Boutellier

Biografie

Hans Boutellier is specialist in thema’s als sociale orde, criminaliteit en veiligheid, openbaar bestuur, publieke moraal, integratie en polarisatie. Hij is – op basis van gastvrijheid – bijzonder hoogleraar Polarisatie en maatschappelijke veerkracht aan de Vrije Universiteit. Hij was gedurende zestien jaar directeur van het Verwey-Jonker Instituut voor beleidsonderzoek te Utrecht.

Boeken

boek solidariteit en slachtofferschap

1993
Solidariteit en slachtofferschap

boek de veiligheidsutopie

2002
De veiligheidsutopie

boek de improvisatiemaatschappij

2014
De improvisatie maatschappij

boek het seculiere experiment

2019
Het seculiere experiment

boek het nieuwe westen

2021
Het nieuwe westen

boek de neo-tribale revolte
2025
De Neo-Tribale Revolte
book crime and morality
2000
Crime and Morality
book the safety utopia
2004
The Safety
Utopia
book l'utopie de la securite
2008
L’utopie de la sécurité
book the improvising society
2013
The Improvising Society
boek a criminology of moral order

2019
A Criminology of Moral Order

book identity politics and polarization
2025
Identity Politics and Polarization

Studie & Strategie

Onderzoeken wat mogelijk is in een complexe samenleving.

Contact

Hans Boutellier

Boutellier@studie-en-strategie.nl